บทความทั้งหมด
ภาษี21 ตุลาคม 2569อ่าน 9 นาที

ลดหย่อนภาษีพ่อแม่ ค่าลดหย่อนบิดามารดา 30,000 และประกันสุขภาพพ่อแม่ 15,000

ดูแลพ่อแม่อยู่แล้วใช้ลดภาษีได้สองก้อน เงื่อนไขอายุและรายได้ของพ่อแม่ กรณีพี่น้องหลายคน และตัวอย่างคำนวณว่าประหยัดได้เท่าไหร่

คุณจ่ายค่าประกันสุขภาพให้พ่อแม่ทุกปี โอนเงินให้ใช้ทุกเดือน แต่ตอนยื่นภาษีกลับไม่ได้ใส่อะไรเกี่ยวกับพ่อแม่เลยสักช่อง เป็นเรื่องที่เจอบ่อยมาก โดยเฉพาะฟรีแลนซ์ที่ยื่นภาษีเองโดยไม่มีฝ่ายบุคคลคอยเตือน

พ่อแม่ให้สิทธิลดหย่อนกับคุณได้สองก้อน คือ ค่าลดหย่อนบิดามารดา กับ เบี้ยประกันสุขภาพบิดามารดา สองก้อนนี้แยกกัน ใช้พร้อมกันได้

สองสิทธินี้คืออะไร

สิทธิลดหย่อนได้เงื่อนไขหลัก
ค่าลดหย่อนบิดามารดาคนละ 30,000 บาทพ่อแม่อายุ 60 ปีขึ้นไป
เบี้ยประกันสุขภาพบิดามารดารวมไม่เกิน 15,000 บาทจ่ายตามจริง ไม่จำกัดอายุพ่อแม่

ทั้งสองสิทธิมีเงื่อนไขร่วมกัน คือ พ่อแม่ต้องมีเงินได้ทั้งปีไม่เกิน 30,000 บาท ถ้าพ่อหรือแม่ยังมีรายได้เกินนี้ คนนั้นจะใช้สิทธิไม่ได้

พ่อแม่มีเงินได้ทั้งปี ไม่เกิน 30,000 บาท เป็นเงื่อนไขที่ตัดสิทธิคนส่วนใหญ่ เช็กข้อนี้ก่อนอย่างอื่น

ถ้าคู่สมรสของคุณไม่มีเงินได้เลยทั้งปี คุณใช้สิทธิทั้งสองก้อนกับพ่อแม่ของคู่สมรสได้ด้วย

เงื่อนไขที่คนมักพลาด

ค่าลดหย่อนบิดามารดา 30,000

  • พ่อแม่ต้องอายุ 60 ปีขึ้นไป
  • ต้องเป็นพ่อแม่ตามกฎหมาย ลูกบุญธรรมใช้สิทธินี้ไม่ได้
  • พี่น้องใช้สิทธิกับพ่อแม่คนเดียวกันซ้ำไม่ได้ ต้องตกลงกันว่าใครใช้ ถ้าตกลงกันไม่ได้ ทุกคนเสียสิทธิ
  • ต้องมีหนังสือรับรองการอุปการะเลี้ยงดูบิดามารดา (แบบ ล.ย.03) ที่พ่อแม่ลงชื่อรับรองไว้

เบี้ยประกันสุขภาพบิดามารดา 15,000

  • ใช้ได้กับประกันค่ารักษาพยาบาล ประกันอุบัติเหตุเฉพาะส่วนค่ารักษา ประกันโรคร้ายแรง และประกันดูแลระยะยาว
  • 15,000 คือเพดานรวมของพ่อและแม่ ไม่ใช่คนละ 15,000
  • พี่น้องหลายคนช่วยกันจ่ายได้ แต่สิทธิต้องหารตามจำนวนคนที่จ่าย ไม่ใช่ใครจ่ายมากได้มาก
  • ไม่ต้องให้พ่อแม่อายุถึง 60 ก็ใช้ได้

ตัวอย่าง: ลดภาษีได้เท่าไหร่

สมมติคุณเป็นฟรีแลนซ์ มีเงินได้ 40(2) ทั้งปี 720,000 บาท พ่อแม่อายุเกิน 60 ทั้งคู่ ไม่มีรายได้แล้ว คุณเป็นลูกคนเดียวที่ดูแล และจ่ายเบี้ยประกันสุขภาพให้ทั้งสองคนรวม 18,000 บาทต่อปี

รายการไม่ใช้สิทธิพ่อแม่ใช้สิทธิพ่อแม่
เงินได้สุทธิก่อนหักสิทธิพ่อแม่560,000560,000
ค่าลดหย่อนบิดามารดา 2 คน—−60,000
เบี้ยประกันสุขภาพพ่อแม่ (ใช้ได้ 15,000)—−15,000
เงินได้สุทธิ560,000485,000
ภาษีที่ต้องเสีย36,50026,000

ภาษีลดลง 10,500 บาท จากเงินที่คุณดูแลพ่อแม่อยู่แล้วทุกปี

สังเกตว่าเบี้ยจริง 18,000 แต่ใช้สิทธิได้แค่ 15,000 ส่วนเกิน 3,000 ใช้ลดหย่อนไม่ได้

กรณีพี่น้องหลายคน

สมมติคุณมีพี่น้อง 2 คน ช่วยกันจ่ายเบี้ยประกันสุขภาพให้แม่ปีละ 15,000

  • เบี้ยประกันสุขภาพ แต่ละคนใช้สิทธิได้คนละ 7,500
  • ค่าลดหย่อนบิดามารดา 30,000 ของแม่ ใช้ได้แค่คนเดียว ต้องตกลงกันเอง

วิธีที่คุ้มที่สุดคือให้คนที่อยู่ขั้นภาษีสูงกว่าเป็นคนใช้ค่าลดหย่อนบิดามารดา เพราะ 30,000 เท่ากัน แต่คนที่โดนภาษี 20% จะประหยัดได้มากกว่าคนที่โดน 5%

สามอย่างที่ควรจำ

  1. พ่อแม่ต้องมีเงินได้ทั้งปีไม่เกิน 30,000 ใช้กับทั้งสองสิทธิ
  2. ค่าลดหย่อนบิดามารดาใช้ได้คนเดียว ส่วนเบี้ยประกันสุขภาพหารกันได้
  3. ประกันสุขภาพพ่อแม่เพดานรวม 15,000 ไม่ใช่คนละ 15,000

เช็กของตัวเองก่อนยื่นแบบ

  1. ถามพ่อแม่ว่าปีนี้มีเงินได้รวมเท่าไหร่ เช่น ค่าเช่า ดอกเบี้ย เงินปันผล ถ้าเกิน 30,000 คนนั้นใช้สิทธิไม่ได้
  2. ตกลงกับพี่น้องว่าใครใช้ค่าลดหย่อนบิดามารดา แล้วให้พ่อแม่เซ็นแบบ ล.ย.03 ให้คนนั้น
  3. ขอหนังสือรับรองการชำระเบี้ยประกันสุขภาพของพ่อแม่จากบริษัทประกัน ดูว่าระบุชื่อผู้ชำระเป็นใคร
  4. ถ้าพี่น้องช่วยกันจ่าย ให้แต่ละคนใส่ตัวเลขหลังหารแล้ว
  5. แจ้งบริษัทประกันให้ส่งข้อมูลเบี้ยเข้าระบบกรมสรรพากร

ถ้าพ่อแม่ยังไม่มีประกันสุขภาพ และอยากดูว่าเบี้ยแต่ละแบบจะลดภาษีให้คุณได้เท่าไหร่ ลองใส่ตัวเลขใน เครื่องคำนวณภาษีของ Nut Planner หรือดูตัวอย่างแผนได้ที่ หน้าแผนประกันสุขภาพ เว็บนี้เป็นของผู้เขียน ซึ่งเป็นตัวแทนประกันชีวิตของเมืองไทยประกันชีวิต (ใบอนุญาตเลขที่ 6801069894)

ส่วนใน GigFlow คุณบันทึกค่าลดหย่อนเหล่านี้ไว้รวมกับรายได้และใบ 50 ทวิได้ แอปจะคำนวณภาษีประมาณการให้ทั้งปี


อ้างอิง

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางภาษี กรณีที่ซับซ้อนควรปรึกษาผู้ทำบัญชีหรือกรมสรรพากรโดยตรง

แชร์บทความนี้

บทความนี้อ่านฟรี และ GigFlow ก็ใช้ฟรีทั้งหมด สนับสนุนค่าเซิร์ฟเวอร์ได้ที่นี่

อ่านต่อ