ฟรีแลนซ์ควรเลือกประกันสังคมมาตรา 39 หรือ 40 ลดภาษีได้เท่าไหร่
ลาออกจากงานประจำมาเป็นฟรีแลนซ์ ประกันสังคมยังต่อได้ เทียบมาตรา 39 กับ 40 ใครสมัครได้ จ่ายเดือนละเท่าไหร่ ลดหย่อนภาษีได้แค่ไหน และเส้นตาย 6 เดือนที่ห้ามพลาด
ลาออกจากงานประจำมาเป็นฟรีแลนซ์ได้ไม่กี่เดือน หลายคนเพิ่งนึกขึ้นได้ว่า "ประกันสังคมที่จ่ายมาหลายปี ตอนนี้เป็นยังไงแล้ว" บางคนปล่อยไว้จนสิทธิหลุด แล้วต้องเริ่มนับใหม่ทั้งหมด
ฟรีแลนซ์ยังอยู่ในระบบประกันสังคมได้ ผ่านสองมาตรา คือ มาตรา 39 กับ มาตรา 40 ทั้งสองแบบใช้ลดหย่อนภาษีได้ แต่ความคุ้มครองต่างกันมาก และคุณเลือกได้แค่บางแบบ ขึ้นกับว่าเคยทำงานประจำมาก่อนหรือไม่
สองมาตรานี้ต่างกันยังไง
| มาตรา 39 | มาตรา 40 | |
|---|---|---|
| ใครสมัครได้ | คนที่เคยอยู่ ม.33 มาแล้ว | ผู้ประกอบอาชีพอิสระทั่วไป |
| จ่ายเดือนละ | 432 บาท | 70 / 100 / 300 บาท |
| ลดหย่อนภาษีได้ปีละ | 5,184 บาท | 840 / 1,200 / 3,600 บาท |
มาตรา 39 คือการถือสิทธิประกันสังคมเดิมต่อหลังลาออก คุณต้องเคยส่งเงินสมทบมาตรา 33 มาแล้วอย่างน้อย 12 เดือน และต้องสมัครภายใน 6 เดือนหลังออกจากงาน ได้ความคุ้มครองเกือบเท่าตอนเป็นพนักงาน ยกเว้นกรณีว่างงาน
มาตรา 40 สำหรับคนที่ทำงานอิสระและไม่ได้อยู่ในมาตรา 33 หรือ 39 เลือกจ่ายได้สามระดับ ยิ่งจ่ายมากยิ่งได้สิทธิมาก ทางเลือกที่ 1 คุ้มครองเจ็บป่วย ทุพพลภาพ และเสียชีวิต ทางเลือกที่ 2 เพิ่มเงินบำเหน็จชราภาพ ทางเลือกที่ 3 เพิ่มเงินสงเคราะห์บุตร
ถ้าเคยอยู่ ม.33 มาแล้ว 6 เดือนหลังลาออก คือเส้นตายสมัคร ม.39 เลยไปแล้วสมัครย้อนหลังไม่ได้
ลดภาษีได้เท่าไหร่จริง ๆ
เงินสมทบประกันสังคมที่คุณจ่ายเองทั้งปี ใช้เป็นค่าลดหย่อนได้เต็มจำนวน แต่ตัวเลขค่อนข้างเล็ก
สมมติคุณมีเงินได้ 40(2) ทั้งปี 720,000 บาท ไม่มีค่าลดหย่อนอื่นนอกจากค่าลดหย่อนส่วนตัว
| รายการ | ไม่มีประกันสังคม | ม.39 ทั้งปี |
|---|---|---|
| เงินได้สุทธิก่อนหักประกันสังคม | 560,000 | 560,000 |
| ประกันสังคม | — | −5,184 |
| ภาษีที่ต้องเสีย | 36,500 | 35,722 |
ภาษีลดลงราว 778 บาท ถ้าเป็น ม.40 ทางเลือกที่ 3 ลดหย่อน 3,600 ภาษีจะลดลง 540 บาท
ตัวเลขนี้บอกชัดว่า ประกันสังคมไม่ใช่เครื่องมือลดภาษี มันคือหลักประกันขั้นพื้นฐาน เหตุผลที่ควรมีคือความคุ้มครอง ไม่ใช่ภาษีที่ประหยัดได้ไม่กี่ร้อยบาท
ทำไมฟรีแลนซ์ไม่ควรปล่อยให้สิทธิหลุด
ม.39 ยังมีสิทธิรักษาพยาบาลในโรงพยาบาลตามสิทธิ ถ้าคุณยังไม่มีประกันสุขภาพเอกชน นี่คือความคุ้มครองค่ารักษาที่ถูกที่สุดที่หาได้ เดือนละ 432 บาท
เงินชราภาพนับต่อจากเดิม ระยะเวลาที่คุณส่งเงินสมทบมาตอน ม.33 จะนับต่อเนื่อง ถ้าปล่อยหลุด สิทธิบำนาญชราภาพที่สะสมมาอาจได้น้อยกว่าที่ควร
ม.40 ทางเลือก 2 และ 3 ช่วยออมเงินก้อนตอนอายุ 60 และรัฐสมทบเพิ่มให้ด้วย ถือเป็นการออมเกษียณขั้นต่ำที่ฟรีแลนซ์รายได้น้อยก็จ่ายไหว
ประกันสังคมอย่างเดียวพอไหม
สำหรับหลายคน ไม่พอ ประกันสังคมรักษาได้เฉพาะโรงพยาบาลตามสิทธิ ห้องพักและการรักษาบางอย่างมีวงเงินจำกัด และ ม.40 ไม่มีสิทธิรักษาพยาบาลแบบ ม.39 แต่ให้เป็นเงินชดเชยรายได้เมื่อนอนโรงพยาบาล
ฟรีแลนซ์จำนวนมากจึงใช้ประกันสังคมเป็นฐาน แล้วเพิ่มประกันสุขภาพเอกชนอีกชั้น ซึ่งลดหย่อนภาษีได้อีกสูงสุด 25,000 บาท
สามอย่างที่ควรจำ
- เคยเป็นพนักงานประจำ สมัคร ม.39 ภายใน 6 เดือนหลังลาออก ช้ากว่านั้นใช้ได้แค่ ม.40
- ประกันสังคมลดภาษีได้น้อย สูงสุดปีละ 5,184 บาท ควรมองเป็นความคุ้มครองพื้นฐาน
- จ่ายให้ตรงเวลา ม.39 ถ้าค้างจ่ายติดต่อกัน 3 เดือน สิทธิจะสิ้นสุด และสมัครกลับมาไม่ได้
เช็กของตัวเองก่อนยื่นแบบ
- เข้าแอปหรือเว็บไซต์ประกันสังคม ดูว่าตอนนี้คุณอยู่มาตราไหน และสถานะยังใช้ได้หรือไม่
- ดูยอดเงินสมทบที่จ่ายจริงทั้งปี ใส่ในช่องเงินประกันสังคมในแบบ ภ.ง.ด.90
- ถ้าย้ายมาตราระหว่างปี ให้รวมเงินสมทบของทั้งสองช่วง
- ใส่เฉพาะส่วนที่คุณจ่ายเอง ไม่รวมส่วนที่รัฐสมทบให้
ถ้าอยากรู้ว่าถ้ามีประกันสุขภาพเพิ่มอีกชั้น ภาษีของคุณจะลดลงอีกเท่าไหร่ ลองใส่ตัวเลขใน เครื่องคำนวณภาษีของ Nut Planner ได้ เว็บนี้เป็นของผู้เขียน ซึ่งเป็นตัวแทนประกันชีวิตของเมืองไทยประกันชีวิต (ใบอนุญาตเลขที่ 6801069894)
ส่วนใน GigFlow คุณบันทึกค่าลดหย่อนประกันสังคมรวมกับรายได้และใบ 50 ทวิได้ แอปจะคำนวณภาษีประมาณการให้ จะได้เห็นภาพรวมทั้งปีก่อนยื่นแบบจริง
อ้างอิง
- สำนักงานประกันสังคม
- ประกันสังคมมาตรา 33, 39 และ 40 ต่างกันอย่างไร ปี 2569 — FlowAccount
- แบบ ภ.ง.ด.90 — ส่วนค่าลดหย่อน ช่องเงินสมทบกองทุนประกันสังคม
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางภาษี กรณีที่ซับซ้อนควรปรึกษาผู้ทำบัญชีหรือกรมสรรพากรโดยตรง
บทความนี้อ่านฟรี และ GigFlow ก็ใช้ฟรีทั้งหมด สนับสนุนค่าเซิร์ฟเวอร์ได้ที่นี่
